Perakende Sektöründe AI Bot

next4biz AI Bot, perakende müşteri hizmetlerinin yüksek hacimli konularını çözmek için sektöre, hatta firmanızın ihtiyaçlarına göre ayarlanabilen bir müşteri asistanıdır. Bu yazıda asistanın nasıl çalıştığını, üslubunun ve süre eşiklerinin markaya göre nasıl belirlendiğini, hangi sınırlar içinde kaldığını ve yanıt üretemediğinde ne yaptığını anlatıyoruz. Ardından perakendede hacmin büyük bölümünü oluşturan on dört senaryoyu müşteri mesajı, iki üslupta yanıt, arka planda olanlar ve örnek konuşmalarla gösteriyor; ölçümleme, devreye alma yaklaşımımız ve ileride açılabilecek başlıklarla bitiriyoruz.

Bu yazıdaki her davranış Next4biz Sorumlu Yapay Zeka Çerçevesi içinde tasarlanır: insan gözetimi, şeffaflık, veri gizliliği ve hesap verebilirlik her projede aynı ilkelerle uygulanır. Asistanı nasıl devreye aldığımızı ve yönettiğimizi 08. bölümde anlatıyoruz; çerçevenin tamamı: Next4biz Sorumlu Yapay Zeka Çerçevesi.

01 AI Bot nasıl çalışır

AI Bot bir sohbet motoru değil; müşteriyi ve müşteriye ait bilgileri tanıyan, iyi eğitilmiş, sorunu çözmeye odaklı bir müşteri hizmetleri asistanıdır. Konuşma doğal bir sohbet gibi akar, ama her yanıtın amacı sorunu çözmektir.

Kanal değişebilir, çözüm değişmez

Örneklerimiz web sitesi canlı destek kanalından. Müşteri aynı konuyu WhatsApp'tan, sosyal medyadan veya pazar yeri mesajından da açabilir; müşteri hizmetleriyle bütünleşik tek bir asistan her kanalda aynı bilgiye, aynı doğrulamaya ve aynı talep kaydına ulaştığı için sorun yalnızca o kanalda değil, her kanalda çözülür.

WhatsApp gibi numara üzerinden çalışan kanallarda kimlik doğrulamayı kademeli kurgulamayı öneriyoruz: ürün, kampanya ve mağaza gibi sorular doğrulama olmadan yanıtlanır, siparişin kaba durumu numara eşleşmesiyle paylaşılabilir, adres ve ödeme gibi bilgilerde ise ek doğrulama devreye girer. Böylece müşteri her soruda kod girmek zorunda kalmaz, buna karşılık kişisel veri korunmuş olur.

Gelen her mesaj önce niyetine göre sınıflandırılır. Kişiye özel bilgi gerektiren sorularda kimlik doğrulaması yapılır, ilgili bilgi kurumunuzun sistemlerinden anlık olarak okunur ve yanıt, markanızın üslubu ve politikaları gözetilerek üretilir. Asistanın çözemediği konuşmalar müşteri temsilcisine devredilir.

Müşteri mesajı niyet tespiti Kimlik doğrulama kişiye özel bilgi ise Sistemlerinizden veri sipariş · ödeme · teslimat Çözüm odaklı yanıt üslup ve politikaya göre çözülemezse → müşteri temsilcisi

Asistanın bilgiyi aldığı iki farklı kaynak

AI Bot'un doğru çalışmasının temeli, hangi bilginin öğrenilerek hangisinin anlık okunacağının doğru ayrılmasıdır.

Öğrenilen bilgi

Kurumsal bilgi tabanı

Kullanım kılavuzları, süreç dokümanları, sıkça sorulan sorular, web sitesi içeriği ve ürün bilgileri. Yavaş değişen içerikler burada tutulur; güncelleme periyodik veya otomatik olarak yapılabilir.

Anlık okunan bilgi

Kurumsal sistemler

Sipariş durumu, ödeme, teslimat, hesap ve talep kayıtları her soruda anlık olarak sorgulanır. Asistan bu verileri ezberlemez; müşteriye her zaman o anki gerçek durum iletilir.

Konuşma yönetimi

Hafıza

Oturum boyunca bağlam korunur

Müşteri sipariş numarasını bir kez verir. Sonraki sorularda ne numara ne de doğrulama tekrar istenir; konuşma insanla konuşur gibi akar.

Çoklu soru

Sorular sırayla ele alınır

Tek mesajda birden fazla soru geldiğinde asistan bunları önceliklendirir ve ayrı ayrı yanıtlar. Biri bitmeden diğerine geçilmez.

Okunabilirlik

Uzun yanıtlar bölünür

Uzun bilgiler mobilde okunabilir parçalara ayrılarak gönderilir. Aşamalı süreçler numaralı adımlar hâlinde anlatılır.

Dil

Çok dilli kullanım

Asistan birden fazla dilde yanıt verecek şekilde yapılandırılabilir; hangi dillerin açılacağı marka bazında belirlenir.

Güvenlik

Doğrulama akıllı çalışır

Kişiye özel bilgi öncesinde kimlik doğrulanır. Aynı kişinin aynı oturumdaki diğer soruları için tekrar doğrulama istenmez; farklı bir kişiye ait kayıt sorgulandığında yeniden istenir.

Duygu

Memnuniyetsizlik algılanır

Şikâyet veya öfke tespit edildiğinde yanıta temsilciye yönlendirme önerisi eklenir. Müşteri ısrar etmek zorunda kalmaz.

Konuşma hafızası, örnek konuşma

Yandaki konuşmada müşteri sipariş numarasını bir kez veriyor ve bir kez doğrulama yapıyor. Ardından gelen iki farklı soruda asistan ne sipariş numarasını yeniden soruyor ne de doğrulamayı tekrarlatıyor. Üstelik her soru farklı bir bilgi kaynağından yanıtlanıyor: teslimat durumu, iade süresi ve kargo takip bağlantısı. Müşteri açısından bu, aynı işi üç kez anlatmakla bir kez anlatmak arasındaki farktır; operasyon açısından ise konuşma başına düşen mesaj sayısının ve terk oranının doğrudan azalması demektir.

Doğrulama neden her seferinde sorulmuyor?

Doğrulama kişiye bağlıdır, soruya değil. Aynı kişinin aynı oturumdaki diğer soruları için tekrar istenmez; farklı bir kişiye ait bir kayıt sorgulandığında yeniden istenir.
Tek doğrulama, ardından iki ayrı soru

Her biri farklı bir kaynaktan yanıtlanıyor, hiçbir bilgi yeniden istenmiyor.

Tek doğrulamadan sonra iki farklı sorunun yanıtlandığı canlı destek konuşması

Tek asistan, çok kanal

Aynı bilgi tabanı, aynı eğitim ve aynı politikalar; WhatsApp, web sitesi canlı desteği, sosyal medya mesajları ve pazar yeri soruları için ortak çalışır. Yeni bir kanal açıldığında senaryolar sıfırdan yazılmaz; yalnızca kanala özgü ayarlar eklenir, asistan aynı asistandır. Konuşmalar tek bir yerde toplanır, temsilciye devir gerektiğinde geçmiş konuşma da birlikte aktarılır.

02 Yanıtların tonu ve biçimi

Asistanın nasıl konuşacağı bir tercih meselesidir ve bu tercih size aittir.

Aşağıdaki başlıklar her marka için ayrı ayrı belirlenir. Birden fazla markayla çalışan bir grupta her marka farklı bir ses tonuna, farklı yanıt uzunluğuna ve farklı süre eşiklerine sahip olabilir; altyapı, ekip ve raporlama tektir.

BaşlıkSeçeneklerÖrnek
ÜslupResmî · Samimi · Eğlenceli · Yardımsever“Hemen bakıyorum!”  ↔  “Talebiniz alınmıştır.”
HitapBen dili · Kurumsal dil“Yardımcı olayım”  ↔  “Yardımcı olabiliriz”
Emoji kullanımıSerbest · Sınırlı · KapalıMarka kimliğine göre belirlenir
Olumsuz yanıtlarda tonÖzür dileyen · Nötr bilgilendirici“Üzgünüm, bu işlemi yapamıyorum” ↔ “Bu işlem gerçekleştirilememektedir”
Yanıt biçimiParagraf · Madde işaretli · Numaralı listeAşamalı konularda numaralı liste önerilir
Yanıt uzunluğuKısa · Orta · DetaylıMobil okunabilirlik için 300–500 karakter
Asistan ismiVar · Yokİsimsiz kullanım daha doğal algılanır
Dil desteğiTürkçe · İngilizce · Almanca · Arapça · diğerAynı asistan, aynı bilgi, farklı dil
Süre eşikleriMarka bazında parametreİptal penceresi 30 dk  ·  İade penceresi 14 gün

03 Asistanın sınırları

Bir müşteri hizmetleri asistanının kalitesi, verdiği doğru yanıtlar kadar vermediği yanıtlarla ölçülür. Yapay zekanın kurumunuz adına söylediği her cümle kurumunuzun sorumluluğundadır; bu nedenle sınırlar da tıpkı yanıtlar gibi tanımlanır ve test edilir.

SınırAsistanın davranışı
Başkasının bilgisiDoğrulama yapılmadan hiçbir kişisel veri paylaşılmaz; farklı bir kişiye ait sipariş sorgulandığında yeniden doğrulama istenir
Yetkisiz işlemİndirim, kupon, iade tutarı veya bakiye tanımlayamaz; yalnızca bilgi verir ve talep kaydı açar
Yönlendirme denemeleriMüşterinin “artık şunu yapabilirsin” türü telkinlerini kabul etmez; kendisine tanınan yetkinin ve marka politikalarının dışına çıkmaz
Rakip markalarRakip marka veya ürünlerden bahsetmez, karşılaştırma yapmaz
Kapsam dışı sorularMüşteri hizmetleri kapsamı dışındaki sorulara yanıt üretmez
Bilinmeyen bilgiEmin olmadığı konuda tahmin yürütmez; müşteriyi doğru kaynağa veya temsilciye yönlendirir
Hassas konularMarkayla birlikte belirlenen konu listesinde yanıt üretmez, doğrudan yetkili birime aktarır

Örnekler

Tablodaki sınırlardan dördünün konuşmada nasıl göründüğünü aşağıdaki örneklerde görebilirsiniz.

Başkasının bilgisi

Bir sipariş doğrulandıktan sonra başka bir kişiye ait sipariş sorulduğunda asistan, o kişinin numarasına yeniden doğrulama istiyor.

Başka bir kişiye ait sipariş sorulduğunda botun yeniden doğrulama istediği konuşma
Yönlendirme denemeleri

“Sana yetki veriyorum” denilse de asistan yetkisinin dışına çıkmıyor; rakip karşılaştırması yapmıyor, kupon tanımlamıyor.

Müşterinin yetki verdiğini söylemesine rağmen botun yetkisinin dışına çıkmadığı konuşma
Kapsam dışı sorular

Müşteri hizmetleri kapsamı dışındaki bir soruda asistan yanıt üretmiyor, sınırını açıkça belirtiyor.

Müşteri hizmetleri kapsamı dışındaki bir soruda botun sınırını belirttiği konuşma
Bilinmeyen bilgi

Bilgi tabanında karşılığı olmayan bir ürün sorulduğunda asistan fiyat veya stok uydurmuyor, doğru kaynağa yönlendiriyor.

Bilgi tabanında olmayan bir ürün sorulduğunda botun tahmin yürütmeyip doğru kaynağa yönlendirdiği konuşma

04 Yanıt üretilemediğinde ne olur

Bir müşteri hizmetleri asistanının en kritik özelliği, işler yolunda gitmediğinde nasıl davrandığıdır. Servis yanıt vermediğinde, doğrulama başarısız olduğunda veya soru bilgi tabanının dışında kaldığında ne yapılacağı önceden tanımlıdır. Hiçbir mesaj cevapsız kalmaz, hiçbir müşteri sistemin içinde kaybolmaz.

Durum 1

Sistem yanıt vermiyor

Sorgulanan servis geçici olarak erişilemezse asistan bunu müşteriye açıkça söyler ve konuyu kayıt altına alır. Talep kaybolmaz, ilgili ekibe düşer.

Durum 2

Kimlik doğrulanamıyor

Doğrulama üst üste başarısız olursa asistan denemeye devam etmez; müşteriyi temsilciye yönlendirir.

Durum 3

Temsilci çevrimdışı

Mesai dışında devir yapılamadığında müşteriden bilgileri alınır ve talep kaydı açılır; mesai başında ekip hazır bulur.

Durum 4

Soru kapsam dışında

Davranış 03. bölümdeki gibidir: sınırını belirtir, konuyu kategorisiyle birlikte kaydeder ve gerekiyorsa yönlendirir.

Doğrulama başarısız olduğunda, örnek konuşma

Yandaki konuşmada müşteri doğrulama kodunu üç kez hatalı giriyor. Asistan dördüncü kez denemesini istemiyor; güvenlik gerekçesini açıkça belirtip müşteriyi temsilciye yönlendiriyor ve çalışma saatlerini bildiriyor.

Buradaki asıl nokta şu: asistan ne ısrar ediyor ne de konuşmayı yarıda bırakıyor. Doğrulanamayan bir kişiye hiçbir kişisel veri gösterilmiyor, ama müşteri de çözümsüz bırakılmıyor.

Üç hatalı deneme

Asistan doğrulamayı durdurup müşteriyi temsilciye yönlendiriyor.

Üç hatalı doğrulama denemesinden sonra botun müşteriyi temsilciye yönlendirdiği konuşma

Talep kaydı otomatik açılıyor, örnek konuşma

Yandaki konuşmada müşteri yalnızca siparişini soruyor. Asistan siparişin gecikmiş olduğunu görüyor, müşteri talep etmeden kendisi bir kayıt açıyor, numarasını bildiriyor ve dönüş süresini söylüyor.

Bu, "asistan çözemedi, konuşma bitti" ile "asistan çözemedi ama süreç başladı" arasındaki farktır. Kayıt açıldığı için talep ölçülebilir, atanabilir ve raporlanabilir hâle gelir.

Gecikme tespit edildi

Asistan kendiliğinden talep kaydı açıp numarasını müşteriye bildiriyor.

Gecikme tespit edildiğinde botun kendiliğinden talep kaydı açtığı konuşma

Bunun ölçümleme tarafındaki karşılığı

Asistanın çözemediği her konuşma bir kategoriye kaydedildiği için, otomasyon oranınızı hangi konuların düşürdüğü raporlanabilir hâle gelir. Böylece bir sonraki geliştirme turunda nereye yatırım yapılacağı tahminle değil veriyle belirlenir.

05 Senaryolar ve yanıtları

Perakende müşteri hizmetlerinde hacmin büyük bölümünü oluşturan on dört senaryo aşağıda. Her biri için müşterinin yazacağı mesaj, AI Bot'un vereceği yanıt ve mümkün olan yerlerde aynı davranışı gösteren örnek konuşma bir arada veriliyor. Yanıtlar iki ayrı üslupta sunulmuştur; markanızın tercih edeceği ton, süre eşikleri ve kanal politikaları uygulamaya kurumunuza göre yansıtılır.

Sipariş

Sipariş Durumu

siparişim ne durumda
Samimi üslup
Siparişini buldum, hazırlanıyor. Bugün içinde kargoya verilmiş olur. Kargoya verildiğinde takip numarasını sana buradan ileteyim mi?
Kurumsal üslup
Sayın müşterimiz, siparişiniz hazırlanma aşamasındadır. Sipariş durumunuz güncellendiğinde bu kanaldan bilgilendirileceksiniz.
Ne oluyor: Müşterinin telefon numarası veya sipariş numarası üzerinden anlık sipariş sorgusu yapılır, güncel durum “hazırlanıyor / kargoya verildi / dağıtımda / teslim edildi” karşılığıyla iletilir. Aynı konuşmanın devamında sipariş bilgisi tekrar sorulmaz.

Önerimiz

Uygulama ve web siparişlerinde müşterinin farklı bir irtibat numarası paylaşması durumunda, o numaraya ait siparişin görüntülenmesi için tek adımlık bir doğrulama öneriyoruz. Böylece kimse bir başkasının sipariş, adres ve ödeme bilgisine ulaşamaz.
Anlık sipariş sorgusu

Asistan önce sipariş numarasını ve doğrulamayı istiyor, ardından siparişin o anki durumunu bildiriyor.

Sipariş numarası ve doğrulamanın ardından siparişin güncel durumunun bildirildiği konuşma
Sipariş

Kargo Takibi ve Teslimat Süresi

kargom nerede, ne zaman elime geçer
Samimi üslup
Siparişin kargoya verilmiş, takip bağlantısını buraya bırakıyorum. Kargo firması bir sonraki iş günü teslim etmeyi planlıyor görünüyor.
Kurumsal üslup
Sayın müşterimiz, siparişiniz kargo firmasına teslim edilmiştir. Gönderinizi aşağıdaki takip bağlantısı üzerinden izleyebilirsiniz.
Ne oluyor: Kargo firması ve takip numarası sipariş kaydından okunur, takip bağlantısı müşteriye hazır hâlde verilir. Beklenen teslim süresi marka bazında tanımlıdır; süre aşıldıysa müşteri talep etmeden 04. bölümdeki gibi bir kayıt açılır.

Örnek konuşma

Bu davranış 01. bölümdeki konuşma hafızası örneğinde görülüyor. Orada müşteri tek doğrulamayla teslimat durumunu, iade süresini ve kargo takip bağlantısını arka arkaya alıyor, hiçbirini yeniden anlatmıyor.
Ödeme

Ücret İadesi  ·  kartla ödenmiş sipariş

siparişim eksik geldi, param iade edilsin
Samimi üslup
Bunun için üzgünüm, hemen hallediyorum. 4471 numaralı siparişini **** 4417 numaralı kartla ödemişsin; iade de aynı karta yapılacak. Talebini oluşturdum, numarası 88213. Bankana bağlı olarak 3 ile 5 iş günü içinde hesabına yansır.
Kurumsal üslup
Sayın müşterimiz, 4471 numaralı siparişinize ilişkin ücret iadesi talebiniz 88213 numarasıyla oluşturulmuştur. İade tutarı, ödemeyi gerçekleştirdiğiniz **** 4417 numaralı karta aktarılacaktır. Tutarın hesabınıza yansıması bankanıza bağlı olarak 3 ile 5 iş günü sürebilmektedir.
Ne oluyor: Ödeme bilgisi sipariş kaydından okunur; iade talebi otomatik olarak açılır, sipariş ve müşteri bilgileri kayda kendiliğinden işlenir.

Önerimiz: kart bilgisi istenmesin, söylensin

Müşteriden kart veya banka bilgisi talep edilmesini önermiyoruz. Bu veri yazışmaya ve kanal kayıtlarına düşer, gereksiz bir KVKK ve PCI riski doğurur. Bunun yerine asistan, iadenin yapılacağı kartı ödeme kaydından okuyup müşteriye kendisi söyler. Süreçte bir adım azalır, risk ortadan kalkar.
Kart bilgisi istenmiyor, söyleniyor

Asistan, iadenin yapılacağı kartı ödeme kaydından okuyup son dört hanesiyle birlikte kendisi bildiriyor.

Kartla ödenmiş siparişte iadenin yapılacağı kartın son dört hanesiyle bildirildiği konuşma
Ödeme

Ücret İadesi  ·  havale ile ödenmiş sipariş

havale ile ödemiştim, param nereye yatacak
Samimi üslup
Ödemeni havale ile yapmışsın, iade de aynı banka hesabına yapılacak. Bankana bağlı olarak 3 ile 5 iş günü içinde hesabına geçer.
Kurumsal üslup
Sayın müşterimiz, ücret iade tutarı ödeme yaptığınız banka hesabına aktarılacaktır. Tutarın hesabınıza yansıması bankanıza bağlı olarak 3 ile 5 iş günü sürebilmektedir.
Ne oluyor: Bir önceki senaryoyla aynı soru, farklı ödeme tipi. Bot ödemenin kartla mı havaleyle mi yapıldığını ödeme kaydından okur ve yanıtı buna göre kurar. İki durum için iki ayrı senaryo yazılmaz; bot ödeme tipini okur ve yanıtı veriye göre kurar.
Aynı soru, havale ile ödenmiş sipariş

Asistan ödeme tipini okuyup iadenin banka hesabına yapılacağını söylüyor.

Havale ile ödenmiş siparişte iadenin banka hesabına yapılacağının bildirildiği konuşma
Süre

Sipariş İptali  ·  iptal penceresi

siparişimi iptal etmek istiyorum

Aynı cümleye, siparişin durumuna göre iki farklı yanıt verilir:

Sipariş henüz hazırlanmıyorsa
Siparişini kontrol ettim, henüz hazırlanmaya başlanmamış, iptal talebini ilgili birime ilettim. Onaylandığında sana buradan bilgi vereceğim.
Sipariş hazırlanma aşamasındaysa
Siparişiniz hazırlanma aşamasına geçtiği için iptal işlemi gerçekleştirilememektedir. Siparişinizle ilgili bir sorun olması hâlinde talebinizi buradan iletebilirsiniz; ilgili birime yönlendirelim.
Ne oluyor: Siparişin o anki durumu ve oluşturulma zamanı anlık olarak okunur, markanız için tanımlı iptal penceresi uygulanır. Talep reddedildiğinde müşteriye mutlaka bir alternatif sunulur; konuşma “iptal talebi, kabul veya red” olarak kayda geçer ve raporlanabilir.

Bu senaryonun önemi

Sabit metinle çalışan bir bot bu soruya tek bir cevap verir ve zamanın yarısında yanılır. Doğru yanıt, siparişin o anki durumunun görülmesini gerektirir. Aşağıdaki iki örnek aynı cümleye verilen iki farklı yanıtı gösteriyor.
Sipariş henüz hazırlanmıyor

Asistan iptalin mümkün olduğunu görüp adımı bildiriyor.

Henüz hazırlanmayan siparişte iptalin mümkün olduğunu bildiren konuşma
Sipariş teslim edilmiş

Aynı cümleye bu kez iptal edilemez yanıtı geliyor, ardından alternatif yol sunuluyor.

Teslim edilmiş siparişte iptal edilemez yanıtı ve alternatif yolun sunulduğu konuşma
Süre

Sipariş Değişikliği  ·  farklı süre, aynı asistan

siparişimi değiştirebilir miyim
Süre içindeyse
Siparişin henüz hazırlanmaya başlanmamış. İptal mi etmek istersin, yoksa içeriğini değiştirelim mi?
Süre dolmuşsa
Siparişiniz hazırlanma aşamasında olduğu için iptal veya değişiklik yapılamamaktadır. Siparişinizle ilgili bir sorun olması hâlinde buradan bize iletebilirsiniz.
Ne oluyor: Bir önceki senaryoyla aynı yapı, bu kez farklı bir süre eşiğiyle çalışır. Her marka, her kanal ve her ürün grubu için ayrı kurulum, ayrı ekip veya ayrı yatırım gerekmez; süreler ve üslup parametre olarak ayarlanır.
Değişim penceresi

Aynı sipariş ve aynı teslim tarihi, bu kez değişim penceresi sorgulanıyor. Asistan aynı, uygulanan süre farklı.

Aynı sipariş için değişim penceresinin sorgulandığı konuşma
Kanal

Satın Alma Kanalına Göre Farklı İade Politikası

internetten aldığım ürünü mağazadan iade edebilir miyim
İade politikası izin veriyorsa
Bu ürünü internetten almışsın ve iade süren devam ediyor. Ürünü mağazadan iade edebilirsin, istersen sana en yakın mağazayı da paylaşayım.
İade politikası izin vermiyorsa
Ürününüz kişiselleştirilmiş olduğu için mağazadan iade sürecine dâhil edilememektedir. Konunun değerlendirilmesi amacıyla 91188 numaralı talebiniz oluşturulmuştur.
Ne oluyor: Siparişin hangi kanaldan verildiği ve o anki durumu okunur, o kanala ait iade politikası uygulanır. Politika izin vermiyorsa müşteri boşta bırakılmaz; talep açılır ve ilgili birime atanır.

Yan fayda

Talepler kanal ve mağaza bazında etiketlendiği için tekil vakalar birer performans göstergesine dönüşür. Hangi kanalda, hangi mağazada ne sıklıkta yaşandığını raporlayabilirsiniz.
Kanala göre iade politikası

Asistan önce siparişin hangi kanaldan verildiğini soruyor, ardından o kanala ait iade politikasını uyguluyor.

Siparişin verildiği kanalın sorulup o kanalın iade politikasının uygulandığı konuşma
Hesap

Üyelik ve Hesap Eşleştirme

bu siparişi hangi hesapla vermişim
Samimi üslup
Siparişini kayıtlı e-posta adresinle oluşturmuşsun. Hesabına girdiğinde Siparişlerim bölümünde görünecek.
Kurumsal üslup
Sayın müşterimiz, siparişiniz sistemimizde kayıtlı e-posta adresiniz ile oluşturulmuştur. Hesabınıza giriş yaparak siparişinizi görüntüleyebilirsiniz.
Ne oluyor: Sipariş kaydı ile müşteri hesabı eşleştirilir. Üye olmadan verilmiş siparişler de telefon numarası üzerinden bulunur, böylece müşteri hangi hesapla alışveriş yaptığını hatırlamak zorunda kalmaz. Bu, kişiye özel her senaryonun altındaki temel desendir.
Hesaba bağlı bilgi okuma

Siparişin hangi hesapla oluşturulduğu sorgulanıyor.

Siparişin hangi hesapla oluşturulduğunun sorgulandığı konuşma
Sadakat

Puan ve Sadakat Kazanımı

dünkü alışverişimden puan gelmedi
Kazanım görünüyorsa
Kontrol ettim: dünkü siparişinden 45 puan tanımlanmış, güncel bakiyen 320. Uygulamada görünmüyorsa çıkıp tekrar girmen yeterli olabilir. Başka bir siparişte de eksik varsa numarasını yazar mısın?
Kazanım görünmüyorsa
Sayın müşterimiz, ilgili siparişinize ilişkin puan kazanımı sistemde görüntülenememektedir. Konu ile ilgili 91104 numaralı talebiniz oluşturulmuştur; ekiplerimiz inceleyerek size dönüş sağlayacaktır.
Ne oluyor: Bir önceki senaryodaki hesaba bağlı okuma deseninin aynısı, yalnızca bağlanılan alan değişiyor: sipariş geçmişi yerine puan hareketleri sorgulanır. Kazanım varsa bakiyeyle birlikte bildirilir, yoksa talep kaydı açılır. Bot bakiye üzerinde işlem yapmaz, yalnızca okur ve raporlar.
Belge

Belge Talebi, Sipariş İçeriği ve Ödeme Planı

faturamı gönderebilir misin
Samimi üslup
Faturana buradaki bağlantıdan ulaşabilirsin. Siparişinin içeriğini veya taksit planını da merak ediyorsan onları da paylaşabilirim.
Kurumsal üslup
Sayın müşterimiz, siparişinize ait faturaya aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.
Ne oluyor: Yandaki tek konuşmada bot üç ayrı iş yapıyor: fatura belgesini bağlantıyla sunuyor, siparişin içeriğini döküyor ve ödeme planını bildiriyor. Üçü de farklı kaynaktan okunuyor, müşteri açısından ise tek bir sohbet.
Tek konuşmada üç iş

Belge sunma, sipariş içeriği ve ödeme planı.

Tek konuşmada fatura, sipariş içeriği ve ödeme planının paylaşıldığı konuşma
Ürün

Ürün, Kullanım ve Bakım Soruları

bu ürün su geçirmez mi, garantisi ne kadar
Yanıt
Bu ürün su geçirmez ve iki yıl garantilidir. Kullanımı veya bakımıyla ilgili merak ettiğin bir şey varsa onu da anlatabilirim.
Ne oluyor: Bu grup kişiye özel veri gerektirmediği için doğrulama adımı olmadan, kurumsal bilgi tabanından anında yanıtlanır. Sipariş numarası ya da SMS doğrulaması istenmez. Genellikle toplam mesaj hacminin en büyük dilimidir ve tamamı otomatik çözülebilir.

Dikkat çekmek istediğimiz bir ayrıntı

Yandaki konuşmada müşteri “pilini nasıl değiştirebilirim” diye soruyor. Asistan pil değiştirme adımlarını anlatmıyor; ürünün pille çalışmadığını, otomatik mekanizmalı olduğunu söyleyip sorudaki yanlış varsayımı düzeltiyor. Sizin tarafınızda bunun karşılığı, “bu kumaş makinede yıkanır mı” ya da “kampanya bu mağazada da geçerli mi” gibi sorularda müşteriyi yanlış bilgilendirmemektir.
Dört ürün sorusu, dört yanıt

Doğrulama adımı yok, kurumsal sisteme sorgu yok.

Doğrulama olmadan yanıtlanan dört ürün sorusu
Devir

Temsilciye Devir Talebi

yetkiliyle görüşmek istiyorum
Mesai içindeyse
Tabii, seni temsilcimize aktarıyorum. Konuşma geçmişin de birlikte gidecek, baştan anlatmana gerek kalmayacak.
Mesai dışındaysa
Canlı destek hizmetimiz 09:00 ile 18:00 saatleri arasında verilmektedir. Talebinizi buradan iletmeniz hâlinde ekiplerimiz mesai başlangıcında sizinle iletişime geçecektir.
Ne oluyor: Müşteri açıkça temsilci istediğinde bot ısrar etmez. Devir davranışı marka bazında tanımlanır: mesai içinde konuşma geçmişiyle birlikte temsilciye aktarılır, mesai dışında müşteri boşta bırakılmaz, talep kaydı açılır ve çalışma saatleri bildirilir.
Yönlendirme ve çalışma saatleri

Bu örnekte devir yerine yönlendirme uygulanıyor ve canlı destek saatleri bildiriliyor; hangisinin uygulanacağı her marka için ayrı belirlenir.

Temsilci talebinde yönlendirme ve canlı destek saatlerinin bildirildiği konuşma
Talep

Talep Durumu Sorgulama

88213 numaralı talebim ne durumda
Samimi üslup
88213 numaralı talebin ilgili birime iletilmiş ve inceleniyor. Sonuçlandığında sana buradan haber vereceğim.
Kurumsal üslup
88213 numaralı talebiniz ilgili birime iletilmiş durumda ve incelenmektedir. Sonuçlandığında bu kanaldan bilgilendirileceksiniz.
Ne oluyor: Talebin güncel durumu sorgulanır ve durumuna karşılık gelen bilgi müşteriye iletilir; kayda “müşteri sorguladı” notu düşülür.

Neden önemli

İade veya iptal talebi açıldıktan sonra müşterinin bir sonraki mesajı neredeyse kesin olarak “ne oldu benim talebime” olur. Bu soru cevapsız kaldığında müşteri yeniden temas kurar ve otomasyondan sağlanan kazanç geri verilir.
Talep numarasıyla sorgu

Müşteri talep numarasını yazdığında asistan kaydı sorgulayıp güncel durumunu bildiriyor.

Talep numarasıyla kaydın güncel durumunun bildirildiği konuşma
Talep

Aynı Konuda İkinci Kayıt Açılmaması

iade talebimi ilettim ama hâlâ dönüş olmadı
Yanıt
Siparişinizle ilgili 88213 numaralı talebiniz hâlihazırda ekiplerimizde. Yeni bir kayıt oluşturmuyorum; mevcut talebinize notunuzu ekledim, en kısa sürede dönüş sağlanacaktır.
Ne oluyor: Yeni bir talep açılmadan önce aynı sipariş ve aynı konuda açık kayıt olup olmadığı kontrol edilir. Varsa yeni kayıt açılmaz, mevcut kayda not düşülür ve müşteriye kayıt numarası bildirilir.

Neden önemli

Müşteri iptal veya iade için üst üste birkaç mesaj attığında ya da aynı konuyu farklı kanallardan ilettiğinde, aynı sipariş için birden fazla kayıt oluşur ve ilgili birime aynı talep birkaç kez gider. Yoğun saatlerde bu, çözülmesi gereken talep sayısını gerçek talebin katına çıkarır. Mükerrer kayıt kontrolü kurulum sırasında birlikte tanımlanır.

06 Aynı asistan, farklı sorular

Yukarıdaki on dört senaryo birbirinden bağımsız on dört kurulum değil. Hepsi aynı beş yeteneğin farklı bileşimi: kişiye özel veriyi doğrulayıp okumak, marka politikasına göre karar vermek, belge ve bağlantı sunmak, talep kaydı açmak ve bilgi tabanından yanıtlamak. Senaryolar arasındaki fark hangi veriye bağlanıldığı ve hangi politikanın tanımlandığıdır.

YetenekYukarıdaki senaryolardaPerakendede başka karşılıkları
Kişiye özel veriyi doğrulayıp okumaSipariş, ödeme, kargo bilgisiSipariş durumu, puan bakiyesi, kampanya hakkı
Politikaya göre karar verme14 gün iade penceresi, kanala göre iadeİptal penceresi, değişim penceresi, kanala göre iade
Belge ve bağlantı sunmaFatura PDF'i, kargo takip bağlantısıFiş ve fatura, kargo takip bağlantısı
Talep kaydı açma ve durumunu bildirmeGecikme kaydı, talep sorgulamaEksik ürün, geç teslimat, ücret iadesi
Bilgi tabanından yanıtlamaSüreç ve ürün bilgisiÜrün özellikleri, fiyat ve stok, mağaza ve çalışma saati

Neden bu ayrım önemli

Yeni bir senaryo eklemek yeni bir asistan kurmak değildir. Yukarıdaki yetenekler bir kez kurulduğunda, “puan bakiyem ne oldu” ile “faturamı gönderir misin” arasındaki fark yalnızca hangi veriye bağlanıldığı ve hangi politikanın tanımlandığıdır. Bu yüzden ilk kurulumdan sonra kapsam büyütmenin maliyeti, ilk kurulumun maliyetiyle kıyaslanamayacak kadar düşüktür.

07 Ölçümleme ve raporlama

AI Bot'un ürettiği her konuşma yapılandırılmış veriye dönüşür: hangi konu, hangi marka, hangi kanal, çözüldü mü, temsilciye devredildi mi. Bu sayede asistan yalnızca bir maliyet kalemi değil, müşteri hizmetleri operasyonunuz hakkında sürekli veri üreten bir kaynak hâline gelir.

Otomasyon oranıKaç konuşma temsilciye hiç düşmeden sonuçlandı
Konu kırılımıHangi konular hangi hacimde geliyor, hangileri artıyor
Çözülemeyen konularAsistanın yetişemediği başlıklar, geliştirme önceliği için
Devir oranı ve nedeniTemsilciye neden ve ne sıklıkta aktarıldığı
Marka ve kanal dağılımıMarka, mağaza ve kanal bazında talep yoğunluğu
Yanıt ve çözüm süresiİlk yanıt ve nihai çözüm süreleri

Talepler kategori bazında etiketlendiği için raporlar tekil konuşma dökümü değil, karar verilebilir başlıklar üretir: “iade taleplerinin yarısı şu üç üründe yoğunlaşıyor”, “iade sorularının yarısı aslında kargo gecikmesi” gibi. Konuşma sonrası memnuniyet ölçümü, kanal yapınıza göre bu raporlamaya bağlanabilir. Bu raporlar next4biz'in kendi panolarında izlenir; kurumunuzun BI araçlarına entegrasyonla aktarılabilir.

08 Nasıl devreye alıyoruz ve nasıl yönetiyoruz

Yapay zekayı ürüne sonradan eklenen bir özellik olarak değil, kurumsal müşteri hizmetleri sürecinin bir parçası olarak ele alıyoruz.

Bu nedenle her proje, asistanın ne yapacağından önce nasıl yönetileceği ve hangi sınırlar içinde çalışacağı belirlenerek başlar. Aşağıdaki çalışma disiplini ve onu çerçeveleyen ilkeler, tüm AI Bot projelerimizde aynı şekilde uygulanır.

Proje disiplini

AI Bot projelerini beş adımda yürütüyoruz. Her adımın çıktısı yazılı olarak paylaşılır; hiçbir aşama “asistan öğrensin, sonra bakarız” şeklinde bırakılmaz.

  1. Yanıt tasarımı ve senaryo çıkarımı

    Üslup, yanıt biçimi, iptal ve iade gibi süre eşikleri ve sınırlar marka bazında birlikte belirlenir. Hangi konuların asistanda çözüleceği, hangilerinin temsilciye gideceği bu aşamada netleşir.

  2. Bilgi kaynaklarının hazırlanması

    Kılavuzlar, süreç dokümanları, ürün ve kampanya içerikleri derlenir; asistanın öğrenmesi bu kaynaklardan yapılır. Hangi bilginin öğrenileceği, hangisinin anlık okunacağı burada ayrılır.

  3. Sistem entegrasyonları

    Sipariş, ödeme, teslimat ve hesap bilgilerinin okunacağı bağlantılar kurulur; talep kaydı ve ilgili birime iletim akışları tanımlanır.

  4. Senaryo bazlı kabul testi

    Her senaryo tek tek test edilir ve madde madde işaretlenen bir kabul dokümanıyla teslim edilir. “Çalışıyor” demiyoruz, hangi senaryonun hangi koşulda doğrulandığını gösteriyoruz.

  5. Canlıya alma ve iyileştirme döngüsü

    Asistan kademeli olarak devreye alınır. Çözülemeyen konuşmalar raporlandığı için, sonraki geliştirme turunun önceliği tahminle değil gerçek veriyle belirlenir.

Sorumlu Yapay Zeka Çerçevesi

Tüm AI Bot projelerimiz Next4biz Sorumlu Yapay Zeka Çerçevesi kapsamında yürütülür. Bu yazıdaki davranışların bir kısmı doğrudan bu çerçeveden gelir:

  • İnsan gözetimi: belirsiz veya yüksek riskli sonuçlar insana yönlendirilir; tam otomasyon senaryonun niteliğiyle orantılı uygulanır.
  • Şeffaflık: sistemin amacı, çalışma biçimi ve bilinen sınırları ilgili taraflarla paylaşılır.
  • Veri gizliliği: kişisel veriler maskeleme ve kimliksizleştirme ile korunur; eğitim, test ve canlı veri ayrı tutulur, saklama süresi sonunda silinir.
  • Güvenlik: model çıktısı doğrudan yetkili komut sayılmaz; harici sistemlerde işlem öncesi uygulama katmanında doğrulanır.
  • Hesap verebilirlik: her sistem için iş sahibi ve teknik sorumlu tanımlanır, değişiklikler dokümante edilir.
  • Model sağlayıcı yönetimi: sağlayıcıya yalnızca gerekli veri aktarılır, verinin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı incelenir, sabit model sürümleri tercih edilir; sağlayıcı değiştiğinde kabul testleri yeniden çalıştırılır.

Çerçevenin tamamı: Next4biz Sorumlu Yapay Zeka Çerçevesi

09 Bunlar da mümkün

Aşağıdaki başlıklar yukarıdaki on dört senaryonun dışında kalıyor. Aynı yapı ve aynı asistan üzerinde açılabildikleri için, otomasyon oranınızın zaman içinde nasıl büyüyebileceğini göstermek amacıyla ekledik.

Yüksek hacimli, tamamen otomatik çözülebilen konular

Ürün, fiyat ve kampanya

Genellikle toplam hacmin en büyük dilimi. Kişiye özel veri gerektirmediği için doğrulama adımı olmadan, tam otomatik yanıtlanır.

Mağaza ve çalışma saati

“En yakın mağaza nerede, kaça kadar açık, bu ürün orada var mı” türü sorular; konum bilgisiyle birlikte yanıtlanabilir.

Eksik veya yanlış ürün

Sipariş içeriğiyle karşılaştırma, talep kaydı ve telafi akışının başlatılması.

Geç teslimat

Teslim süresi beklenen süreyle karşılaştırılır, gecikme tespit edildiğinde müşteri sormadan önce kayıt açılabilir.

Ürün bilgisi ve uygunluk

Yalnızca resmî ürün verisinden yanıtlanır, asistan tahmin yürütmez. Regülasyon riski taşıyan konularda kritik.

Kurumsal ve toplu sipariş

Talebin niteliğine göre doğru birime yönlendirme ve ön bilgi toplama.

Kanal genişlemesi

Web sitesi canlı desteği

Siteye eklenen bir sohbet penceresi; aynı asistan, aynı bilgi, aynı davranış. Ek senaryo yazımı gerekmez.

Instagram ve Facebook

Yorumların yanıtlanması ve gerektiğinde konunun özel mesaja taşınması; platform kurallarına uygun akışlarla.

Pazar yeri ürün soruları

Ürün sorularının otomatik yanıtlanması. Yoğun dönemde tek başına binlerce mesajlık bir yük kalemi.

Harita ve uygulama yorumları

Google, uygulama mağazaları ve pazar yerlerindeki yorumların mağaza bazlı toplanması ve yanıtlanması.

E-posta

Gelen e-postaların sınıflandırılması, yanıtlanması veya doğru ekibe yönlendirilmesi.

Mobil uygulama içi destek

Uygulamanızın içine gömülü asistan; müşteri uygulamadan çıkmadan sorusunu çözer.

Operasyonel yetenekler

Mağaza bazlı yönetim

Talepler otomatik olarak ilgili mağazaya veya birime atanır ve mağaza performansı ölçülebilir hâle gelir.

Temsilci yanında çalışan asistan

Asistan devrettiğinde iş bitmez: temsilciye yanıt önerisi sunulabilir, konuşma özeti otomatik çıkarılabilir.

Proaktif bilgilendirme

Sipariş durumu değiştiğinde veya gecikme oluştuğunda müşteri sormadan bilgilendirilebilir.

Sesli kanal

Yol haritamızda. Ajan tarafı hazır; konuşmayı metne ve metni konuşmaya çeviren katman tamamlandığında aynı bilgi tabanı ve aynı eğitim mağaza destek hattı gibi iç kanallarda da kullanılabilecek.

Kendi senaryolarınız için

Bu yazıdaki on dört senaryo perakende için derlendi. Kendi operasyonunuzdaki karşılıklarını birlikte çıkarmak isterseniz kısa bir görüşme planlayabilirsiniz; AI Bot'un LiveChat, WhatsApp ve diğer kanallardaki yeteneklerini Müşteri Hizmetleri için AI sayfasında bulabilirsiniz.